subota, jul 20, 2019

PODMUKLA AKCIJA na KiM: Srpske crkve pretvaraju u katoličke

NAJNOVIJI konzervatorski radovi na Novom Brdu, u srcu Kosova, kojim se ostaci pravoslavne Crkve Svetog Nikole pretvaraju u katolički hram, poslednji su primer vandalskog prekrajanja istorije prištinskih vlasti. Ova drevna srpska crkva predstavljena je kao katolička, a njenu konzervaciju finansira Nemačka.

Pre nekoliko dana premijer tzv. `Kosova` Ramuš Haradinaj slavodobitno je objavio na svom fejsbuk-profilu fotografije sa nemačkim ambasadorom Kristijanom Heltom, sa lokaliteta na kome su ostaci bogomolje, nazivajući je Artanskom katedralom. Da skandal bude veći, bez pominjanja istinske prošlosti ovog lokaliteta, naglasio je da je to važan projekat „za kosovsku kulturu i istoriju“. Time je, bez skrivanja, dokazao nameru prištinskih vlasti da nastavi projekat falsifikovanja prošlosti, pa čak i kulturnu i versku baštinu pravoslavnog naroda proglasi katoličkom.

– Uveliko su odmakli radovi na pretvaranju pravoslavnog hrama u rimokatoličku svetinju – kaže za `Novosti` istoričar Miloš Ković, koji je među prvim ukazao na ovu zloupotrebu. – Kosovske vlasti već su uvukle nemačku ambasadu u ovu priču, ali prema poslednjim informacijama ambasador je razumeo o čemu je reč i posle konsultacija sa Eparhijom raško-prizrenskom, konzervatorski radovi će najverovatnije biti obustavljeni. Ali, potrebno je da budemo budni, jer je deo već „obnovljen“.

Ković podseća na mnogobrojne istorijske zloupotrebe, pa i da u Albaniji nije prisutan nijedan trag postojanja srpskog naroda.

– To će biti sudbina naše baštine i na KiM – smatra Ković. – Ne smemo da prestanemo da kucamo na zatvorena vrata.

Arheolog dr Marko Popović, jedan od autora monografije posvećene Crkvi Svetog Nikole, upozorava da je projekat obnove crkve „sulud i strašan“.

– Prepravljaju ostatke crkve u nešto što nikada nije bilo – naglašava Popović.

– Kolege s Kosova nisu me čule kada sam im skrenuo pažnju da se u Beogradu nalazi dokumentacija o crkvi, jer žele da rade naopako. Kosovske vlasti rade na poništavanju srpskog kulturnog nasleđa gde god to mogu i gde im se to dozvoli.

Popović napominje da je u Novom Brdu postojala i katolička crkva, takozvana Saška crkva koja je bila van bedema tadašnje gradske teritorije.

– Pre nego što su uopšte počela istraživanja na Novom Brdu sredinom dvadesetog veka, nije bilo sasvim jasno da li su Turci, kada su zauzeli Novo Brdo, pretvorili u džamiju pravoslavnu ili katoličku crkvu – objašnjava Popović. – Dilema oko toga je postojala, ali istraživanja između 1957. i 1960. godine su jasno pokazala da je u pitanju pravoslavna crkva. Ona je građena u dve etape, prvobitna crkva je sagrađena negde oko 1269. godine i najverovatnije je bila zadužbina ili kralja Vukašina ili jedan od prvih spomenika kneza Lazara. Utvrđeno je i da je u toj crkvi u 15. veku stolovao i gračanički episkop, jer je u to vreme Novo Brdo bilo ozbiljno privredno-rudarsko središte. Ostalo je zabeleženo, da su Turci veliku crkvu koju su podigli srpski despoti pretvorili u džamiju. To je beleška iz 17. veka.

On kaže i da postoje i drugi pisani izvori koji su dokaz da je potpuno nesporno da je Crkva Svetog Nikole u Novom Brdu bila pravoslavna svetinja.

– Novo Brdo je za nas posebno značajno, jer svedoči ne samo o duhovnoj, već i ukupnoj društvenoj i kulturnoj snazi srednjovekovne srpske države na prostoru današnjeg KiM – kaže Darko Tanasković, ambasador naše zemlje u Unesku. – To nije uvek u dovoljnoj meri shvatano, pa se u nekim poslovima i kasnilo. Ako se ode na Kosovo i vidi kako se turistički reklamira kompleks Novog Brda, jasno je da je reč o segmentu projekta konstruisanja nepostojećeg i istorijski neoverenog albanskog kulturnog identiteta „države Kosovo“, što je deo ukupnog nastojanja da se nasilno proizvede još jedna albanska država na Balkanu.

Tanasković ističe da je rekonstrukcija navodno katoličke crkve u Novom Brdu, uz zabrinjavajuće vandalske intervencije u njenoj prvobitnoj strukturi obrazac kako se ovaj kvazikulturni inženjering sprovodi.

– S obzirom na sve naučne potvrde koje u vezi sa pravoslavnom pripadnošću ovog važnog spomenika postoje, ne bi trebalo da bude bojazni da je Albanci uistinu mogu prisvojiti – dodaje Tanasković. – Ali, naučna istina, pa i istina uopšte, u vezi sa zbivanjima na KiM i oko KiM, već duže vreme se sistematski krivotvore i izneveravaju, pa moramo preduzeti veoma energične korake radi zaštite Crkve Svetog Nikole, dok nije kasno. Problem je u tome što, sledeći „političku korektnost“, i „akademska korektnost“ preti da kontaminira naučnu savest u nekim sredinama na Zapadu. Zato je potrebno zazvoniti na uzbunu svim raspoloživim sredstvima, a posebno je važno animirati arheološki esnaf u svetu, gde naši stručnjaci uživaju znatan ugled. Unesko je, svakako, jedna od prvih adresa.

PROPAGANDA

Samoproglašeno `Kosovo` i njegovi ideolozi sistematski falsifikuju istoriju, pokušavajući da izbrišu tragove srpskog prisustva i srpske kulture na prostorima Kosova i Metohije – kažu, za `Novosti`, u Kancelariji za KiM. – Nije neobično da privremene institucije u Prištini spomenike srpske kulture pokušavaju da predstave kao vizantijske, ili, kao u ovom slučaju, da čak negiraju srpski i pravoslavni karakter neke građevine. Priština tako kreira alternativnu istoriju.

SPC MORA DA SE PITA O REKONSTRUKCIJI

EPARHIJA raško-prizrenska kontaktirala je  nemačku ambasadu u Prištini, a u daljoj proceduri urgentno će biti angažovana i Komisija za zaštićene zone. Važno je, u saradnji sa OEBS i Kancelarijom EU, da se utvrde činjenice i da se projekat konzervacije vrati u okvire zakona. U protivnom, svaki dalji radovi na ovoj lokaciji biće nezakoniti.

Ovo je u četvrtak saopštila Eparhija, uz podsećanje da je ovaj hram podignut sredinom 14. veka i bio je dograđen u vreme despota Stefana Lazarevića i posle 1455. godine.

– Protivno zakonu o zvaničnim jezicima i nazivima opština, mediji govore o „katedrali u Artani, bivšem Novom Brdu“, ignorišući zvanično ime opštine. Hram Svetog Nikole nalazi se u jednoj od četrdesetak specijalnih zaštićenih zona, koje po kosovskim zakonima podležu posebnoj proceduri, koja ne zavisi samo od kosovskih institucija, već i od stava naše Crkve. Ovaj stari verski objekat je na sajtu `kosovskog` Ministarstva kulture netačno predstavljen kao rimokatolička crkva, bez ikakvog pominjanja autentične istorije hrama, što je žalostan pokazatelj tendencije menjanja istorijskih činjenica – navodi se u saopštenju.

Unutar hrama pronađeni su brojni grobovi, koji su, u međuvremenu, otvarani i kosti odnošene u Prištinu bez ikakvog obaveštavanja SPC. Odlučan stav Eparhije, zato, jeste da se bilo kakvi konzervatorski radovi, kao i prezentacija baštine, može raditi jedino uzimajući u obzir dosadašnje arheološke radove i u punoj saradnji sa srpskim ekspertima koje će angažovati Eparhija raško-prizrenska.

– Bilo kakva politizacija pitanja kulturne baštine, a pogotovo jednostrano menjanje istorijskih činjenica, apsolutno je neprihvatljivo – ističe se u saopšteu Eparhije.

KRIVOTVORENJE ČINJENICA

U MINISTARSTVU kulture kažu da je ovo samo još jedan u nizu teških prekršaja koji se sprovode nad našim svetinjama na KiM. – Osuđujemo svaki čin oduzimanja autentičnosti srpskom nasleđu i kulturi, na bilo kom prostoru, svako krivotvorenje činjenica i osporavanje prava Srbima na svoje kulturno nasleđe – poručuju iz Ministarstva kulture.



Pridružite se diskusijama na forumu
Odštampajte tekst

Ostavite komentar

(molimo ne ostavljajte predugačke komentare koji imaju više od 100 reči)



CAPTCHA
*